Racefiets onderhoud in de winter komt neer op twee dingen: zout en vuil zo snel mogelijk van je fiets halen, en slijtage op tijd laten meten. Het eerste doe je zelf, na elke rit op natte of gestrooide wegen. Het tweede laat je het beste aan de werkplaats over, bijvoorbeeld met een winterbeurt. Zo rijd je de winter veilig door en voorkom je dat strooizout je ketting, cassette en remmen ongemerkt opeet.
Hieronder lees je wat je zelf kunt doen, wat we in onze werkplaats in Dalen bij een winterbeurt nakijken en welke fouten we in de wintermaanden het vaakst tegenkomen.
Waarom de winter zo zwaar is voor je racefiets
Een racefiets heeft in de winter het zwaarst te verduren. Natte wegen spatten een mengsel van water, zand en strooizout omhoog, precies op de plekken die je niet ziet: de onderkant van de onderbuis, het trapasgebied, de achtervork en de derailleur.
Zout versnelt corrosie. Op een ketting zie je dat als roestbruine schakels na een paar dagen stilstaan. Zand en gruis maken van kettingolie een soort schuurpasta, waardoor ketting, cassette en kettingbladen sneller slijten. Ook remblokken slijten in natte omstandigheden duidelijk sneller dan in de zomer.
In onze werkplaats zien we na de winter vaak hetzelfde beeld: een verzouten ketting die stroef loopt, een aandrijving die ineens overslaat en remblokken die bijna tot op het metaal versleten zijn. Bijna altijd is dat te voorkomen met vijf minuten werk na een rit en één goede controle per seizoen.
Wat doe je zelf na een natte of zoute rit?
De belangrijkste regel: wacht niet tot het weekend. Zout doet zijn werk juist in de uren en dagen dat je fiets nat in de schuur staat.
- Spoel de fiets af met lauw water en weinig druk. Gebruik een gieter, een emmer met spons of een tuinslang op een zachte stand. Een hogedrukreiniger raden we af: die perst water en vuil langs de afdichtingen de lagers in.
- Maak de lastige plekken schoon. Onderkant van de onderbuis, rond het trapas, de achtervork, de derailleur en de remklauwen. Een zachte borstel en een fietsreiniger helpen.
- Droog de fiets af. Vooral de ketting. Draai de cranks een paar slagen terug met een droge doek om de ketting.
- Smeer de ketting opnieuw, maar dun. Breng olie aan op elke schakel, laat even intrekken en veeg het overschot af. Te veel olie trekt vuil aan. Voor de winter werkt een smeermiddel voor natte omstandigheden beter dan een droge zomerlube.
- Zet de fiets droog en binnen weg als dat kan. Een vochtige, koude schuur houdt het zout langer aan het werk.
Uit onderhoudsgidsen en wat fietsers op fora delen, blijkt steeds hetzelfde: wie na elke zoute rit even afspoelt en droogmaakt, heeft in het voorjaar veel minder versleten onderdelen. Schoonmaak- en smeermiddelen vind je in onze categorie verzorging voor je fiets. Wil je de basis van fietsonderhoud stap voor stap nalezen, kijk dan in ons artikel hoe moet je een fiets onderhouden.
Elke week even controleren
- Bandenspanning: pomp op voor elke rit. In de winter rijden veel fietsers iets zachter voor meer grip, maar te zacht vergroot de kans op een lekke band bij een gat in de weg.
- Banden: kijk of er glas, steentjes of sneetjes in het loopvlak zitten. Natte wegen spoelen veel scherp vuil naar de kant.
- Remmen: voelt de remhendel anders, of piept de rem ineens? Bij schijfremmen kan vuil of zout op de schijf de oorzaak zijn. Raak schijven en remblokken niet met je vingers aan; huidvet maakt het erger.
- Verlichting: laad je voor- en achterlicht op. In de winter rijd je vaker in de schemering.
Wat laat je beter aan de werkplaats over?
Sommige dingen kun je wel zelf, maar alleen als je het juiste gereedschap hebt en weet waar je op let. Een fout bij remmen of een ketting die te lang doorrijdt, kost uiteindelijk meer dan een controle.
Kettingslijtage meten
Een ketting rekt door slijtage. Dat merk je zelf pas als het te laat is: de ketting slaat over en heeft dan vaak al de cassette en kettingbladen meegenomen. Met een kettingmeter zie je dat ruim op tijd. Volgens de richtlijn van gereedschapsfabrikant Park Tool vervang je een 11- of 12-speed ketting bij of vlak voor 0,5% slijtage, en een 5- tot 10-speed ketting bij of vlak voor 0,75%. Moderne racefietsen hebben bijna allemaal 11 of 12 versnellingen achter, dus de lagere grens geldt voor de meeste fietsen.
Remmen
Remblokken slijten in de winter snel. Fabrikanten geven een minimale dikte van de remvoering op; bij Shimano-schijfremblokken ligt die volgens gangbare richtlijnen rond een halve millimeter. Wij vervangen liever ruim daarvoor. Daarnaast kijken we naar de dikte en vervuiling van de remschijven en, bij hydraulische remmen, of de remhendel nog stevig aanvoelt. Als officieel Shimano Service Center werken we met originele Shimano-onderdelen.
Kabels, lagers en schakelen
Zout en vocht kruipen in kabelgoten, balhoofd en trapas. Een stroeve schakeling, een tikkend geluid bij het trappen of speling in het balhoofd zijn signalen dat er iets moet gebeuren. Dat zijn klussen waar je specifiek gereedschap voor nodig hebt. Bij een elektronische groep zoals Di2 kijken we ook naar de software en de laadstand.
Zelf of werkplaats: het overzicht
| Onderdeel | Zelf doen | Werkplaats |
|---|---|---|
| Fiets afspoelen en drogen | Na elke natte of zoute rit | Grondige reiniging bij een beurt |
| Ketting | Schoonmaken en dun smeren | Slijtage meten, vervangen samen met cassette als dat nodig is |
| Banden | Spanning en loopvlak checken | Vervangen, tubeless-onderhoud |
| Remmen | Kijken en voelen, schijven niet aanraken | Blokken en schijven meten en vervangen, hydraulische remmen ontluchten |
| Schakelen | Signaleren als het hapert | Afstellen, kabels en buitenkabels vervangen |
| Lagers (balhoofd, trapas, naven) | Letten op speling of geluid | Controleren, reinigen, vervangen |
Wanneer plan je een winterbeurt?
Het beste moment is nu, in de rustige maanden, en niet in maart als iedereen tegelijk zijn fiets klaar wil hebben voor het nieuwe seizoen. Rijd je de hele winter door, dan is een controle halverwege de winter verstandig. Zet je de racefiets juist stil en train je binnen, laat hem dan nagekeken worden voordat hij de stalling in gaat. Dan begin je het voorjaar met een fiets die klaar is.
Bij een onderhoudsbeurt in onze werkplaats kijken Bart en de andere monteurs eerst wat er echt aan de hand is, voordat er onderdelen vervangen worden. Je hoort vooraf wat er versleten is en wat nog prima mee kan. Elk najaar houden we ook winterbeurtacties; houd die in de gaten als je een beurt wilt plannen. Meer over wat we doen lees je op de pagina van onze werkplaats in Dalen.
Fouten die we in de winter vaak zien
- Alleen het frame poetsen. Het zout zit vooral onderin en in de aandrijving.
- Een natte fiets een week laten staan. Juist dan roest de ketting vast.
- Olie op een vuile ketting. Dat maakt van gruis een slijtpasta. Eerst schoon, dan smeren.
- Doorrijden tot de ketting overslaat. Dan is de cassette vaak ook aan vervanging toe.
- Ontvetter of olie op de remschijven. Afgeven op een schijf of remblok geeft piepende of slecht remmende remmen.
Je racefiets beschermen: spatborden en winterkleding
Minder vuil op je fiets betekent minder onderhoud. Spatborden houden een groot deel van het opspattende water van je aandrijving en van je rug. Niet elk racefietsframe heeft ruimte of bevestigingspunten voor spatborden; laat ons gerust meekijken. Bekijk ons aanbod spatborden. Voor sommige Ridley-modellen hebben we passende sets.
Passende spatbordsets voor Ridley-frames
En vergeet jezelf niet: warme handen en voeten maken het verschil tussen een rit die je afmaakt en een rit die je afbreekt. Tips daarvoor lees je in hoe blijf ik warm tijdens mijn fietstocht.
Toe aan een nieuwe racefiets?
Blijkt bij de winterbeurt dat de aandrijving, wielen en remmen allemaal tegelijk aan vervanging toe zijn, dan kan het slim zijn om verder te kijken. In ons Experience Center in Dalen staan verschillende racefietsen direct klaar om te proberen, zoals de Cannondale Synapse Carbon 4 en de Trek Domane AL 5 Gen 4. Je kunt gratis een proefrit maken vanuit ons testcentrum.
Racefietsen die direct klaarstaan in Dalen
Wil je eerst rustig rondkijken? Bekijk dan alle racefietsen in ons assortiment. Of plan een werkplaatsafspraak, dan kijken we samen wat jouw fiets deze winter nodig heeft.