Het juiste fietstenue hangt af van de temperatuur, de wind en hoe hard je rijdt. Grofweg: boven de 20 °C draag je kort, tussen 12 en 16 °C voeg je losse lagen toe zoals armstukken en een windvest, en onder de 8 °C kies je een lange broek, een warm ondershirt en een winterjack. Rond het vriespunt gaat het vooral om je handen, voeten en hoofd. Hieronder staat per temperatuur wat je aantrekt, en waar fietsers in de praktijk vaak de mist in gaan.
Tabel: welke fietskleding bij welke temperatuur?
Gebruik deze tabel als startpunt. Rijd je hard of in een groep met veel wind, of ben je snel koud? Kies dan de rij eronder.
| Temperatuur | Bovenlichaam | Benen | Handen, voeten en hoofd |
|---|---|---|---|
| 20 °C en warmer | Shirt met korte mouwen, eventueel een dun ondershirt dat zweet afvoert | Korte fietsbroek (bib short) | Zomerhandschoenen of geen, dunne sokken, zonnebril |
| 16–20 °C | Shirt met korte mouwen, windvest of armstukken in de achterzak | Korte fietsbroek | Korte handschoenen, gewone fietssokken |
| 12–16 °C | Ondershirt, shirt met korte mouwen plus armstukken, of een shirt met lange mouwen; windvest | Korte broek met kniestukken, of een driekwartbroek | Dunne lange handschoenen, eventueel teenkapjes |
| 8–12 °C | Ondershirt met lange mouwen, shirt met lange mouwen, wind- of tussenseizoensjack | Korte broek met beenstukken, of een lange fietsbroek voor het tussenseizoen | Tussenseizoenshandschoenen, overschoenen of teenkapjes, dun mutsje of hoofdband |
| 4–8 °C | Warm ondershirt met lange mouwen, winterjack | Lange winterfietsbroek | Winterhandschoenen, winterse overschoenen, wollen sokken, mutsje onder de helm, nekwarmer |
| 0–4 °C | Dik thermisch ondershirt, warm winterjack | Lange winterbroek met windwerende voorkant | Dikke winterhandschoenen, warme overschoenen, muts, nekwarmer of buff |
| Onder 0 °C | Warmste ondershirt plus het warmste winterjack, eventueel een extra laag | Warmste lange winterbroek | Warmste handschoenen of kreeftenhandschoenen, dichte overschoenen, gezichtsmasker of buff over neus en mond |
Twijfel je tussen twee rijen? Kies dan de warmere rij en neem een laag die je kunt uittrekken. Een windvest of armstukken passen in je achterzak. Een winterjack dat te dun blijkt, kun je onderweg niet verbeteren.
Waarom het weerbericht niet genoeg zegt
Het weerbericht meet de temperatuur in de schaduw en bijna zonder wind. Op de fiets maak je zelf wind. Volgens een uitleg over gevoelstemperatuur bij het fietsen voelt 5 °C bij windstil weer al als ongeveer −1 °C als je 30 km/u rijdt. Met tegenwind wordt dat nog kouder. Dezelfde bron beschrijft een rit bij 4 °C waarin de vingers van de schrijver na zo’n 25 kilometer gevoelloos waren, terwijl hij gewone herfstkleding droeg.
Wat betekent dat voor jou?
- Hard rijden of veel wind? Kleed je alsof het een paar graden kouder is.
- Rustig rijden, veel klimmen of mountainbiken in het bos? Je maakt minder rijwind en meer warmte. Dan kun je vaak een rij warmer kiezen.
- Regen of natte wegen? Natte kleding koelt veel sneller af. Een waterafstotend jack of regenjack weegt dan zwaarder dan een extra warme laag.
- Rijd eerst tegen de wind in. Dan heb je op de terugweg, als je moe en bezweet bent, de wind in de rug.
In Drenthe en Overijssel speelt dat extra mee. Het is hier vlak en open, en de wind staat vaak vol op je. Op een koude ochtend met een stevige wind is 6 °C op de fiets echt geen herfstweer meer.
Het laagjessysteem: drie lagen die samenwerken
Warm blijven op de fiets draait niet om één dikke jas. Het werkt met lagen die elk een eigen taak hebben.
- Ondershirt (baselayer). Ligt direct op je huid en voert zweet af. Zo blijf je droog, en droog is warm. Een katoenen T-shirt doet het omgekeerde: dat houdt vocht vast en wordt koud.
- Middenlaag. Een shirt met lange mouwen of een thermoshirt houdt warmte vast. Bij koud weer kan dat ook een tweede, warmere laag zijn.
- Buitenlaag. Een windvest, windjack of winterjack houdt wind en spatwater tegen. Dit is de laag die het verschil maakt bij rijwind.
Het voordeel van lagen is dat je kunt bijsturen. Begin je een rit om negen uur bij 3 °C en rijd je om twaalf uur bij 9 °C terug? Dan trek je het windvest uit of rits je het jack open, in plaats van de hele rit te zweten.
Assos, het kledingmerk dat we in Dalen verkopen, deelt zijn collectie op dezelfde manier in. Er zijn drie seizoenslijnen: Summer (1/3), Spring Fall (2/3) en Winter (3/3), en daarnaast Ultraz Winter voor de koudste dagen. Elke lijn heeft een eigen ondershirt, broek, jack en accessoires, die op elkaar zijn afgestemd. Bijvoorbeeld een Spring Fall LS Skin Layer onder een shirt, of een Ultraz Winter LS Skin Layer onder een winterjack.
Fietskleding bij 12 tot 20 °C: het tussenseizoen
Dit is het lastigste weer om je op te kleden. In de ochtend is het fris, ’s middags warm, en in de schaduw van een bos is het zo een paar graden kouder. Daarom draait het hier om losse stukken die je kunt aan- en uittrekken.
- Armstukken en kniestukken maken van je zomertenue een tenue voor het tussenseizoen. Ze zijn klein genoeg voor je achterzak, zoals de Assos Spring Fall Arm Warmers en Knee Warmers.
- Een windvest houdt je romp warm zonder dat je armen gaan zweten. Je hebt er het meeste aan bij een afdaling of tegenwind. Een voorbeeld is het Assos MILLE GT Wind Vest.
- Kniestukken vanaf ongeveer 15 °C en kouder. Je knieën hebben weinig spiermassa en weinig doorbloeding. Fietsers vergeten ze vaak, terwijl koude knieën het eerste zijn wat je na een lange rit voelt.
Fietskleding bij 4 tot 12 °C: herfst en vroege winter
Onder de 12 °C wil je je benen helemaal bedekken. Je kunt kiezen tussen beenstukken onder je korte broek of een lange fietsbroek. Beenstukken zijn flexibel. Een lange broek (bib tights) is warmer, sluit beter aan en heeft geen naad bij je knie.
Voor je bovenlichaam is een ondershirt met lange mouwen plus een tussenseizoensjack bij 8 tot 12 °C meestal genoeg. Daaronder kies je een echt winterjack. Een goed winterjack heeft een windwerende voorkant en een luchtigere achterkant, zodat zweet weg kan.
Vanaf hier worden je handen en voeten belangrijk. Fietsers vertellen in reviews en op fora vaak hetzelfde: de romp is goed ingepakt, maar na een uur zijn de tenen of vingers gevoelloos. Overschoenen of teenkapjes houden de wind tegen die door de ventilatiegaten van je fietsschoenen blaast. Bij 4 tot 8 °C zijn echte winterhandschoenen geen luxe.
Fietskleding bij 0 tot 4 °C en onder nul
Rond het vriespunt komt alles samen: het warmste ondershirt, een winterjack, een lange winterbroek, en dichte bescherming voor handen, voeten en hoofd. Assos maakt hiervoor de Ultraz Winter-lijn. Uit een test van het Ultraz-ondershirt bleek dat het op de weg het beste werkte tussen 6 °C en het vriespunt, en dat het boven 8 °C wat benauwd werd. Dat laat goed zien hoe smal het bereik van de warmste kleding is: te warm is net zo vervelend als te koud.
Wat je bij deze temperaturen zeker niet moet vergeten:
- Hoofd en oren. Een dun mutsje of winterpet onder je helm, zoals de Assos Winter Cap. Een nekwarmer houdt de koude lucht uit je kraag.
- Handen. Dikke winterhandschoenen met een windwerende bovenkant. Gewone skihandschoenen zijn vaak warm als je stilstaat, maar laten de rijwind door.
- Voeten. Winterse overschoenen, zoals de Assos Winter Booties, over warme wollen sokken.
- Gezicht. Onder nul helpt een buff of gezichtsmasker over je neus en mond.
Bij gladheid of temperaturen ruim onder nul is de vraag ook of je wel naar buiten moet. IJzel en bevroren fietspaden zijn met geen enkel tenue veilig.
Winterlagen voor heren en dames
Handen en voeten: hier gaat het vaak mis
Een koud lijf merk je meteen. Koude vingers en tenen sluipen erin, en dan is het te laat. Dit zijn de fouten die fietsers het vaakst maken:
- Twee paar sokken in een strakke schoen. Dat lijkt warmer, maar je schoen gaat knellen en je bloedsomloop wordt slechter. Het gevolg is juist koudere voeten. Kies één paar warme wollen sokken en een overschoen.
- Alleen teenkapjes bij echte kou. Teenkapjes zijn prima tot een graad of 8. Daaronder heb je een overschoen nodig die de hele schoen bedekt.
- Te strakke handschoenen. Een handschoen die knelt, laat geen lucht tussen hand en stof. Juist die lucht isoleert. Pas daarom je winterhandschoenen met de vingers recht en gekromd om je stuur.
- Bezweet aan de start. Wie thuis al te warm is, begint met een nat ondershirt. Als het goed is, heb je de eerste tien minuten een beetje koud.
Verschil tussen heren- en damestenue
De temperatuurregels zijn voor iedereen hetzelfde. Wat verschilt, is de pasvorm. Een damesjack is anders gesneden over schouders en heupen, en een dames-bib tight heeft een andere zeem en vaak een andere oplossing voor plaspauzes. Veel vrouwen hebben het daarnaast sneller koud aan handen en voeten. Kies dan liever één stap warmer bij handschoenen en overschoenen.
Assos maakt de winterlijnen ook in damesversies, zoals het MILLE GT Women’s Winter Jacket en de UMA GT HASHOOGI Winter Bib Tights. Voor het tussenseizoen is het BCF Cycling Wear Gravel Long Sleeve Jersey een veelzijdig shirt met lange mouwen. Het hele aanbod staat bij fietskleding voor dames.
Pasvorm: zo controleer je of fietskleding goed zit
Winterkleding moet strak genoeg zitten om warm te houden, maar mag niet knellen als je voorovergebogen op de fiets zit. Een jack dat rechtop goed zit, kan op de fiets aan je onderrug omhoogkruipen. Mouwen die staand lang genoeg zijn, laten op het stuur soms een kier bij je pols. Dat is precies waar de kou binnenkomt.
Pas winterkleding daarom thuis in een fietshouding: buig voorover alsof je je stuur vasthoudt en kijk of je onderrug en polsen bedekt blijven. Zit het niet goed, dan ruil je kosteloos. Denk ook na over hoe en wanneer je rijdt. Rijd je vooral ’s ochtends vroeg, of juist in de middag? Rij je alleen of in een groep? Dat bepaalt meer dan je denkt welk jack of welke broek de beste keuze is.
Rijden in de winter met een groep
In een groep fiets je vaak harder dan alleen, maar je hebt ook beschutting achter de anderen. Wie op kop rijdt, vangt de meeste wind. Bij een koffiestop koel je snel af. Neem daarom een windvest of extra laagje mee dat je bij een stop aantrekt.
Bij Ride with SC vertrekken we elke maand vanaf de winkel in Dalen voor groepsritten op verschillende niveaus, ook in de koude maanden. Iedereen is welkom, op elk merk fiets. Twijfel je wat je moet aantrekken voor zo’n rit? Gebruik dan de tabel bovenaan dit artikel. Zie ook de agenda met ritten en events.
Waar moet je op letten bij het kopen van fietskleding?
- Begin bij de basis. Een goed ondershirt en een lange broek leveren het meeste warmte op voor je geld. Pas daarna een duur winterjack.
- Kijk naar de temperatuur waarbij je het meest fietst. Rij je vooral in herfst en voorjaar? Dan heb je meer aan goede tussenseizoenslagen dan aan de warmste winteruitrusting.
- Wind is belangrijker dan dikte. Een dun windwerend jack houdt vaak meer warmte vast dan een dik jack zonder windstopper.
- Was volgens het label. Wasverzachter verstopt de stof, en dan voert die minder goed zweet af en houdt die minder goed wind tegen.
Wil je zien wat er nu is? Bekijk onze fietskleding, of ga direct naar fietsjacks en vesten voor heren, lange en korte fietsbroeken of fietshandschoenen. Per product zie je de actuele levertijd, en klopt de maat niet, dan ruil je kosteloos.
